Hêrişê vera taxanê Şêxmeqsûd û Eşrefîye ke kurdî tede ciwîyenê û ê vera Benî Zêdî ke Suryanîyî tede ciwîyenê, bi serkêşîya Platformê Dezgehanê Demokratîkan de xeylê şaristanan de bi çalakîyan ameyî protestokerdene. Çalakîyan de peyama; “Wexto ke Heleb de hêrişî bibê, Tirkîya de aştîye pêk nêena. Senî ke ma serra 2014î de Kobanê pawit, ma do ewro zî Rojawan bipawê” vejîyaye vernî. Eşkerayîyan de seba qedîyayîşê hêrişan, hetê rayaumûmîya mîyanneteweyîye ra girewtişê berpirsîyarîye û girdkerdişê paştîdayîşê bi Rojawan ra veng ame dayene.
AMED
Platformê Dezgehanê Demokratîkan, hêrişê ke grubanê ser bi Hukumetê Demkî yê Sûrîye taxanê Eşrefiye û Şêxmeqsûdê Helebî ser o kerdî, bi rayraşîyayîşî protesto kerdî. Bi tewrbîyayîşê temsîlkaranê xeylê partîyanê sîyasîyan û rêxistinanê komelê sivîlî yê ke hêmanê platformî yê û verê Abîdeyê Heqanê Merdiman ê Parkê Koşuyolî de ameyî pêser, bi hezaran kesan rayraşîyayîş viraşt. Hemserekê Pêroyî yê Partîya Herêmanê Demokratîkan (DBP) Çîgdem Kiliçgûn Uçar û Keskîn Bayindir zî tewrê rayraşîyayîşê hetanî AZC Plazaya ke Semtê Ofîsî de ya, bîyî.
Girseya ke bi pankartê “Xwedîderketina Rojawan xwedîderketina mirovahiyê ye” û posterê pîlî yê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî rayra şîyêne, rayraşîyayîşî de diruşmê “Bijî berxwedana Rojawan”, “Bijî berxwedana Şêxmeqsûd”, “Jin, jiyan, azadî”, “Bijî Serok Apo”, “Amed wayîrê Rojawan vejîye” û “Qatil HTŞ, hemkar DAIŞ” berz kerdî.
Girseya ke bi çepikan, tilîlîyan û sloganan resaye verê AZC Plaza, fîşegê hewayî teqnayî. Hemserekê Pêroyî yê DBP’yî Keskîn Bayindiro ke tîya de qisey kerd, hêrişê vera şarê kurdî şermezar kerdî. Bayindiro ke bal ant ser ke şarê kurdî, cinîyî, domanî, dayîkî û sivîlî binê hêrişê HTŞ’yîyan de yê, wina vat:
“Bi seyan birîndarî, bi desan merdimê ma yê ke dinyaya xo bedilnaya estê. Ma Amed de, Kurdîstan de nê hêrişanê dişminane şermezar kenê. Ma sey şarê kurdî, şarê Kurdîstanî, Tirkîya û Kurdîstan de vera nê hêrişan payra yê. Hetanî serkewtişî zî ma do xo ver bidê. Ewro ciwanî, dayîkî xo ver danê. No nîşaneyê serkewtişî yo. 3 rojî yo kurdan ser o, taxanê kurdan ser o bi tank û topan hêriş esto la Tirkîya û dinya bêveng ê. Ma baş zanê ke; nê hêrişî plankerde yê, bingehê nê hêrişan esto, ravêrdeyê ci esto, amadekarîya ci esta. Kesê ke pêvajoya 2013-15î de paştî daybî DAIŞ’î, ewro wazenê paştî bidê çeteya HTŞ’yî. Şarê Kurdîstanî senî ke Rojawan de DAIŞ da erd ro, do HTŞ’yî zî bido erd ro.
Roja ke nê hêrişan dest pêkerd, Parîs de mabênê Sûrîye û Îsraîlî de pêkerdiş ame kerdene. La dewleta Tirkîya seba nê pêkerdişî çîyêk nêvat. 3 rojî yo bi tank û topan kurdan ser o qirkerdiş yeno meşnayene. Tirkîya HTŞ’yî rê va: ‘Ma seba hetkarîye amade yê’. Şima bi mesajê xo dişminatîya xo ya vera kurdan eşkera kerde. Şima wazenê prosesê Tirkîya biqedînê. Senî ke şima verê cû seba DAIŞ’î xirab kerdbî, reyna wazenê HTŞ’yî bikerê bahane û xirab bikerê. Ma nîyetê şima baş zanê, baş wenê. Ma do vera nîyetê şima yê xirabî xo ver bidê.”
CIZÎR
Qezaya Cizîre ya Şirnexî de verê Rêxistina Qeza ya DEM Partî de eşkerayîyêke ameye dayene û tevî partîyanê sîyasîyan û temsîlkaranê rêxistinanê demokratîkan xeylê kesî tewrê ci bîyî. Çalakîye de pankarta bi nuşteyê; “Rojawan, wîjdan o, azadî ya, xoverdayîş o û nîno teslîmgirewtene” ameye akerdene û xeylê rey sloganê derheqê paştîdayîşê seba Rojawan ameyî berzkerdene.
Parlamentera DEM Partî ya Şirnexî Newroz Uysale çalakîye de qisey kerd û vist vîrî ke taxê ke Heleb de êrîşê înan kenê, demêko binê ablûqa de bîyî û dîyar kerd ke hêrişî têna di taxan nê, ameyoxê Sûrîye hedef genê.
EDENE
Edene de zî eşkerayîyêke ameye dayene û Hemserekê Rêxistina Bajarî ya DEM Partî Seyfettîn Aydemîrî çalakîye de qisey kerd û dîyar kerd ke Rojawan nêno teslîmgirewtene. Seyfettîn Aydemîrî veng da komelê mîyanneteweyî ke berpirsîyarîye bigêro xo mil û paştîdayîşê bi şarê kurdî pîl bikerê. Eşkerayîye ra dima girse bi berzkerdişê sloganan rayra şî.
ENQERE
Enqere de zî hetê Înîsîyatîfê Cinîyan ê Lazimîya Mi Bi Aştîye Esta ra eşkerayîyêke ameye dayene û ame waştene ke hêrişê vera kurdanê Helebî lezûbez bêrê vindarnayene. Eşkerayîye de ame destnîşankerdene ke cinî û domanî bedelê hêrişan danê û ame îfadekerdene ke bi polîtîkayanê şerî yê teberê sînorî serkewtiş nîno bidestvistene.
RIHA
Vera hêrişan çeteyanê girêdayê Hukmatê Demkî ya Sûrîyeye taxanê Şêxmeqsut, Eşrefîye û Benî Zeyde yê Helebî de, şarê qezaya Pirsûsî ya Rihayî rayşîyayîşêk viraşt. Girse ya ke verê banê DEM Partîye de kom bibî, bi hêrişê polîsan rî bi rî mayî, girse ya ke waşt ver bir rayîrê Kobanê rayra şîro, bendan derbas bî û dest bi rayşîyayîş kerd. Girse bi çepik, tilîlliyan û siloganan rayra şî.
DÊRSIM
Hêrişê grûbanê çete ke girêdayeyê hukmatê demkî yê Şamî yê vera taxanê Şêxmeqsûd, Eşrefîye û Benî Zedî yê Helebî hetî Platformê Sazgehanê Demokratîk ra xeylê şaristanan de yenê şermezarkerdene. Eşkerayî de xeylê reyan sloganê, “Bijî berxwedana Rojava” ame vatene. Sewbîna eşkerayî de pankarto ke ser de “ Rojava wijdan a, xoverdayîş a, azadîye ya, nêyena teslîmgirewtene” û “Rojava rê wayîrvejîyayîş, merdimîye rê wayîrvejîyayîş o” ame girewtene û xeylê kesî beşdarê eşkerayî bîyê. Nameyê Platformê Sazgehanê Demokratîk ser o Ozcan Ateşî qisey kerd û wina vat: “Grûbê çeteyanê ke girêdayeyê hukmatê demkî yê Sûrîye û dewleta tirke yê, vera taxanê Şêxmeqsûd, Eşrefîye û Benî Zêdî yê Helebî hêrîş kenê. Xeylê kesî nê hêrişan de ameyê kiştene. Taxanê kurdan de sîvîlî tengane de yê. Ma wazenê ke no şer vîndero. No şer hetê ma de, Tirkîya de aştî kena tengane. Nê rojan de ke aştî yena qiseykerdene, çîyê winasînî prosesê aştî kenê xirab. Şarê Rojava, zereyê xo de aştîya xo ramneno, se kene bikere, ça rayîrê xo ra nêagêrenê.”
Partîye Kede ra Ergin Tekînî qisey kerd û wina vat: “Îttîfaqê Cumhur nêwazeno şarê Rojava, weşîya xo biramno. Ma waûbirayîye wazenê, ameyoxê Sûrîye destê xo der o. Êyê ke qirkerdîş kenê, wa uca ra dûrî vinderê.” Parlamentera DEM Partî ya Dêrsimî Ayten Kordu dîyar kerd ke ê nê hêrişan nas nêkenê û wina dewam kerd: “Rojava zereyê Rojhelatê Mîyanênî de çîçege ya. Rojava şarê xo reyde şa ya. Kes nêeşkeno rayîrê înan de bibo asteng. Ma welatê xo ra vengdanê Neteweyanê Yewbîyayeyan û ma vanê ke kurdan tena meverdê.”
Partîye Sosyalîst ra Orhan Çelebî zî qisey kerd û dîyar kerd ke şarê Rojava tena nîyo, ma zanê ke serkewtişê kurdan nêzdîyo û vat ke nê şerî de ê hetê şaranê Rojava het de yê.
Qiseykerdişan ra pey eşkerayî bi sloganan qedîyaye.
Metno hemkar wina yo:
“Çapemenî û Raya Pêroyî rê
Rojawan wicdan o, xoverdayîş o, azadî ya. Teslîm nêbeno.
Hêrişê ke taxanê Şêxmeqsûd û Eşrefîye yê Helebî ser o bêmabên yenê kerdene, bêguman yew sûcê merdimîye yê eşkera û verê çiman de yo. Nê hêrişê ke hetê komanê çekdaran ê girêdayeyê Hukmatê Demkî yê Sûrîye ra bi çekanê giranan yenê kerdene, rasterast sivîlan kenê hedef; benê sebebê vîndîbîyayîşanê sivîlan ke mîyanê înan de domanî zî estê. Hedefgirewtişê sîstematîk ê cayanê cuye, bi eşkerayî nîşan dano ke heqê cuye yê sivîlan bi zanayîş yeno binpaykerdene û taxê kurdan bi qestî açarnayê cayê şerî.
Virazîyayîşê nê hêrişan prosesêko winayîn de ke entegrasyonê Hêzanê Sûrîyeya Demokratîkan (HSD) ê bi artêşa Sûrîye reyde û geyrayîşê çareserîya sîyasî yenê muneqaşekerdene, zaf balkêş û manîdar o. Na rewşe nîşan dana ke çîyê ke qewimîyenê, hetê merkezanê veraçareserîye ra bi zanayîş yenê sor kerdene ke îhtîmalê çareserîye sabote bikerê. Nê hêrişê ke kurdan kenê hedef, nê tena ewro, eynî wext de verê bingeyanê pêkerdişanê sîyasî yê muhtemelan ê derheqê ameyoxê Sûrîye de zî gênê û hewldayîşanê pêameyîşî sabote kenê.
Eşkera yo ke nê hêrişî do eynî wext de tesîrêko neyînî prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî yê ke Tirkîya de dewam keno, ser o zî bikerê. Na helwesta dişmenane ya vera Rojawanî, hedef kena ke hewldayîşanê HSD’yî yê warê entegrasyon û çareserîye de lawiz bikera û îhtîmalê aştîya herêmî sabote bikera. Hêzê veraçareserîye, bi xorîkerdişê şerî wazenê îhtîmalê ameyoxêkê demokratîk û aştîyane yê mîyanê şaran de bifetisnê.
Her wina ma bi taybetî binê ci xêz kene; nê hêrişê serê Şêxmeqsûd û Eşrefîye, dewamê înan hêrişan ê ke verê cû Suweyda de vera durzîyan û vera welatijanê elewîyan ameybî kerdene. Nê hêrişî berhemê aqilêkê tarî yê ke tevna komelkî ya Sûrîye ya zafnasname û zafbawerî kenê hedef û wazenê şaran bikerê dişmenê yewbînan. Şarê kurdî û Hêzê Sûrîyeya Demokratîkan ke vera çeteyanê DAIŞ’î bîyî wayîrê xoverdayîşêkê tarîxî, Rojhelatê Mîyanênî de yewane temînatê aştî, demokrasî û azadîyan ê. Na heqîqeta ke heme dinya pê zanena û qebul kena; hetê hêzanê herêmî û zereyî yê ke ameyoxê xo çeteyanê HTŞ’yî de vînenê û menfaatanê xo serê HTŞ’yî ra pawenê, yeno waştene ke bêra fetisnayene.
Eşkera ya ke têkilîya ke Tirkîya bi HTŞ û serekê ci reyde ronaya, nê hêrişanê ke ewro qewimîyenê de bitesîr a. Ma heme baş zanenê ke na têkilî û dîyalog tu ameyoxêk seba Sûrîye û şaranê Sûrîye nêdano awankerdene. Astengkerdişê heme hewldayîşanê dîyalog û dîplomasîye yê Hêzanê Sûrîyeya Demokratîkan ke bawerîya şaran qezenc kerda û nîşandayîşê înan sey gefêk, teberê israrê şerî û yewperestîye de çîyêko bîn nîyo. Xora problem na ya; ya kehan êdî nêşuxulîyena, newebîyayîş, vurnayîş û açarnayîş mecburî yo. Nameyê çîyanê neweyan zî azadî, sewyewbînî û demokrasî ya.
Wayîrvejîyayîşê Rojawanî, wayîrvejîyayîşê merdimîye yo
Şarê Kurdî vera nê hêrişan de tena nîyo, bêpawitiş nîyo û vila zî nîyo. Ma bi a îrade û rûmetê tarîxî yê ke xoverdayîşê Kobanê vetê werte, pawitişê destkewteyanê Rojawanî û heqanê şaranê Sûrîye de bimiso yê. Ma hetê Îdareyê Xoserî û îradeyê cuye hempar a şaran de yê. Şarê kurdî, do vera nê hêrişan de bi rêxistinkerdî, bi ruhê yewîya neteweyî û demokratîkî, heqê xo yê xoverdayîşê rewa bingeh bigîro û xover bido. Tu hêzan nêşîyo şarê ma teslîm bigîro û do nêşîro zî.
Ma veng danê hêzanê mîyanneteweyîyan, Neteweyanê Yewbîyayeyan û heme aktoranê eleqedaran ke êdî pozîsyonê temaşekerdoxîye ra vejîyê. Seba pawitişê sivîlan ganî demildest berpirsîyarî bêro girewtene, hêrişî bilez bêrê vindernayene û hêzê hêrişkarî bi eşkerayî bêrê teşhîrkerdene. Bêvengîye, şirîkatîya nê sûcî ya.
Tîya de ma bi awayêkê akerdeyî vengdayîşê xo rayapêroyî ya dinyayî, dostanê şarê kurdî û hêzanê demokratîkan rê kenê: Şarê kurdî tena memerdê. Paştdayîşê bi şarê ke Şêxmeqsûd û Eşrefîye de xover dano reyde pîl bikerê. Eke çîyê ke ewro Heleb de qewimîyenê nêrê vindernayene, meşt do verê wêranî û şikestişanê hîna pîlan û ê ke ageyrayîşê înan çîn o abikero.
Platformê Dezgehanê Demokratîkan”
